Phòng chống bệnh do vi rút Zika và sốt xuất huyết

Phòng chống bệnh do vi rút Zika và sốt xuất huyết

    Bệnh do Vi rút Zika là bệnh truyền nhiễm cấp tính do muỗi Aedes truyền, đây cũng chính là muỗi truyền bệnh Sốt xuất huyết. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong thời gian từ tháng 01/2007 đến ngày 23/3/2016, trên thế giới đã có 61 quốc gia và vùng lãnh thổ thông báo có sự lưu hành hoặc có sự lây truyền của vi rút Zika.

      Có 5 quốc gia ghi nhận ca bệnh có thể lây truyền qua đường tình dục do không có sự lưu hành của muỗi Aedes gồm Ác-hen-ti-na, Pháp, Ý, New  Zealand  và Hoa Kỳ. Tại Việt Nam, ngày 22/3/2016, Cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế (IHR) của Việt Nam cho biết nhận được thông tin từ Cơ quan đầu mối Điều lệ Y tế quốc tế của Tổ chức Y tế thế giới thông báo tại Australia (Úc) đã xác định một trường hợp nhiễm vi rút Zika sau khi trở về từ Việt Nam. Trường hợp này đến Việt Nam từ ngày 26/02/2016 và xuất cảnh về Úc ngày 06/3/2016; đến ngày 08/3/2016 có biểu hiện triệu chứng nhiễm vi rút Zika như sốt, phát ban, đau đầu, đau cơ, viêm kết mạc, buồn nôn. Trong thời gian ở Việt Nam, trường hợp này đã đi đến TP. Hồ Chí Minh, Lâm Đồng, Khánh Hòa và Bình Thuận.

    Đà Nẵng là địa phương có nhiều cửa khẩu quốc tế, khí hậu nóng ẩm và đang trong quá trình đô thị hóa nên có nhiều yếu tố thuận lợi cho muỗi vằn truyền bệnh Sốt xuất huyết và bệnh do vi rút Zika xâm nhập, phát triển. Trong nhiều năm qua, thành phố đã triển khai công tác phòng chống bệnh Sốt xuất huyết bằng những hoạt động vận động người dân tự diệt muỗi, lăng quăng/bọ gậy thường xuyên. Nhờ đẩy mạnh công tác thông tin giáo dục truyền thông, kiến thức và ý thức của người dân trong thực hiện các biện pháp diệt muỗi, lăng quăng ngày một nâng cao. Chị Nguyễn Thị Mai, phường Hòa Khánh Bắc-Liên Chiểu cho biết: “Trước đây mình cứ nghĩ lăng quăng, bọ gậy chỉ có ở những vũng nước đọng, nước bẩn chứ ở nhà mình dọn sạch sẽ như vậy chắc không có. Đến khi con mình bị Sốt xuất huyết, rồi được các chị y tế chỉ, mình mới biết ngay cả lọ hoa để trên bàn thờ cũng có lăng quăng”. Còn chị Trần Hạnh ở phường Hòa Thọ Tây-Cẩm Lệ lại cho hay: “Những cách diệt muỗi, lăng quăng tôi đã được nghe nhiều từ báo đài, họp tổ dân phố, từ bên y tế nhưng nhà chúng tôi do đặc thù công việc nên đi làm từ sáng tới tối, không có nhiều thời gian dọn dẹp nhà cửa. Vì thế chúng tôi chọn cách dùng vợt điện diệt muỗi và ngủ màn, cuối tuần rảnh thì vệ sinh, diệt muỗi, bọ gậy”. Theo Ths.Bs Tôn Thất Thạnh-Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng thì bệnh do vi rút Zika và Sốt xuất huyết đều có trung gian truyền bệnh là muỗi Aedes Aegypti. Đặc biệt trong tình hình hiện nay, khi mà sự lan truyền của bệnh do vi rút Zika đang ngày càng mạnh mẽ thì việc diệt muỗi, lăng quăng để phòng hai bệnh chính là Sốt xuất huyết và Zika là rất quan trọng.zika 1

    Góp phần thúc đẩy chuyển từ nhận thức đến hành động, Sở Y tế Đà Nẵng đã phối hợp với Ủy ban Nhân dân quận Liên Chiểu tổ chức Lễ phát động Chiến dịch “Người dân tự diệt muỗi, lăng quăng để phòng bệnh do vi rút Zika và sốt xuất huyết”. Tại Lễ phát động, BS CKII. Ngô Thị Kim Yến-Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng kêu gọi “chính quyền các cấp, các ban ngành đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội, các đơn vị, các hộ gia đình và toàn thể người dân sống trên địa bàn thành phố cùng đoàn kết, chung tay thực hiện các hành động có hiệu quả để ngăn chặn sự lây lan và bùng phát dịch bệnh do muỗi vằn gây ra trong năm 2016 và những năm tiếp theo”. Sự kiện này được tổ chức tại Đà Nẵng có tác động rất lớn đối với những hoạt động phòng, chống bệnh do muỗi vằn truyền tại thành phố trong nhiều năm qua. Việc ký cam kết giữa ngành y tế thành phố và lãnh đạo 7 quận/huyện về tăng cường các biện pháp phòng chống bệnh do vi rút Zika và Sốt xuất huyết là một trong những hành động thể hiện quyết tâm của từng địa phương.

Vi rút Zika được phát hiện lần đầu tiên trên khỉ vào năm 1947 tại rừng Zika của Uganda, sau đó được tìm thấy trên muỗi Aedes tại nước này vào năm 1948. Năm 1952, phát hiện đầu tiên trên người tại Uganda và Tanzannia thuộc khu vực Châu Phi. Ngoài phương thức lây truyền chủ yếu của vi rút Zika qua muỗi Aedes, còn có một số bằng chứng cho thấy vi rút có thể lây truyền qua đường máu, tình dục và từ mẹ sang con.

Những triệu chứng của bệnh do vi rút Zika

Bệnh do vi rút Zika có thời gian ủ bệnh từ 3 – 12 ngày. Người mắc bệnh thường có biểu hiện sốt, phát ban và một số triệu chứng như: đau cơ, nhức đầu, đau mắt… Hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều có khả năng hồi phục hoàn toàn. Khoảng 80% trường hợp nhiễm vi rút không có biểu hiện triệu chứng. Song, đáng chú ý là hiện nay đã có sự gia tăng đáng kể các trường hợp mắc chứng não nhỏ ở trẻ sơ sinh tại các khu vực có dịch bệnh do vi rút Zika lưu hành.

 Cơ quan y tế hiện đang điều tra mối liên quan tiềm ẩn giữa vi rút Zika ở phụ nữ mang thai và dị tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh. Cho đến khi chúng ta có thể hiểu rõ hơn về mối liên quan này, những phụ nữ đang mang thai hoặc dự định có thai cần hết sức lưu ý bảo vệ mình khỏi bị muỗi đốt. Nếu bạn đang mang thai và nghi ngờ bạn mắc bệnh do vi rút Zika, cần hỏi ý kiến ​​bác sĩ để được theo dõi chặt chẽ trong quá trình mang thai của mình.

Phòng bệnh

Hiện tại bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vắc xin phòng bệnh. Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

– Mặc quần áo dài tay, ngủ màn (kể cả ban ngày) để tránh muỗi đốt;

– Đậy nắp kín, bảo vệ vật chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

– Vệ sinh sạch sẽ nhà cửa và xung quanh nơi ở. Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào vật chứa nước lớn: hồ chứa, lu, phuy…  Súc rửa các vật dụng chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ chứa nước, dùng thường xuyên như: lu, khạp, xô…

– Phụ nữ có thai hoặc dự định có thai trong vòng 6 tháng tới không nên đến các quốc gia đang có dịch bệnh do vi rút Zika.

– Người đi/đến/về từ quốc gia đang có dịch bệnh do vi rút Zika chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày, nếu có dấu hiệu bất thường về sức khỏe hãy đến cơ sở y tế để khám, tư vấn và điều trị.

Người trở về từ quốc gia đang có dịch bệnh do vi rút Zika, cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục hoặc không quan hệ tình dục với người đang mang thai hoặc dự định mang thai để tránh biến chứng có thể xảy ra đối với thai nhi.

 Phạm Hoàng

Write a Comment

Your e-mail address will not be published.
Required fields are marked*